Wegpiraat wakker geschud

3-11-2018

De pilot – nu nog op basis van vrijwilligheid – is het gevolg van een gevecht dat de Landelijke Organisatie Verkeersslachtoffers (LOV) al jaren voert om passende straffen te krijgen voor wangedrag in het verkeer waarbij slachtoffers vallen.

„Het is nog altijd zo dat bij de strafmaat van daders van ongevallen in het verkeer de persoonlijke omstandigheden van een hard- of drankrijder worden meegewogen. Het is tenenkrommend voor nabestaanden dat aan te moeten horen in de rechtbank”, meent LOV-voorzitter Elly Winkel.

Zoden aan de dijk

„We bedachten toen dat de enige methode die echt zoden aan de dijk zet en gedrag kan veranderen, is deze vandalen te confronteren met het onvoorstelbare leed dat ze aanrichten”, vervolgt Winkel. „Gelukkig vonden wij gehoor bij het Openbaar Ministerie en Reclassering Nederland. Die wilden meewerken aan een experiment. In de praktijk betekent dit dat verkeershufters een rondleiding krijgen in een revalidatiecentrum, waar ze verkeersslachtoffers zien en ook alle apparaten die ervoor moeten zorgen om de ergste gedupeerden weer mobiel te krijgen.” De LOV is verder niet betrokken bij de uitvoering.

Winkel: „Wel hoor ik van medewerkers geluiden dat het een doorslaand succes is en dat de pilot inmiddels is uitgebreid naar Rotterdam. Vandalen die zo’n dag meemaken, schijnen behoorlijk onder de indruk te zijn. En dat is precies de bedoeling. Laat ze in al hun vezels voelen wat ze veroorzaakt hebben met hun onverantwoorde en verwerpelijke gedrag.” Winkel heeft ook bedongen dat vooraf naar indringende filmpjes gekeken wordt door de veroordeelde automobilisten. „Beelden zeggen meer dan woorden en dit zijn opnamen die niets aan de verbeelding overlaten en keihard binnenkomen. Ze worden dan ook niet voor niets in de aanwezigheid van psychologische begeleiders bekeken. In het verleden is geprobeerd een soortgelijk plan uit te voeren, maar dat mislukte omdat het niet goed begeleid werd en daders alleen maar een rondleiding kregen. Daarna mochten ze weer vrolijk papiertjes rapen. Nu moeten de deelnemers die gekozen hebben voor dit traject ook hun taakstraf ’uitzitten’ in het revalidatiecentrum. Dat is een groot verschil.” Ze slikt even en neemt een slok koffie. „Ach, het is walgelijk dat daders geholpen worden om hun leven in de rails te houden. Door ze niet hun rijbewijs af te nemen, omdat ze ’er hun brood’ mee moeten verdienen. Dat is toch geen gerechtigheid, dat is lachwekkend”, zegt Winkel, die zelf haar zoon verloor omdat hij werd aangereden door iemand die met 107 km/u over een zebrapad in een winkelstraat reed.

„Ik erger me mateloos aan het opleggen van taakstraffen aan verkeersvandalen. Vaak mogen ze nog kiezen tussen het aanvegen van een voetbalstadion, papiertjes prikken in een zonnig park of lekker de gemeentetuintjes schoffelen”, zegt Paul, wiens schoonvader werd doodgereden door een verkeershufter. „Mijn bloed gaat helemaal koken wanneer ze voor hun taakstraf als ’vrijwilliger’ in een bejaardenhuis koffie komen schenken. Dan worden ze door die oudjes op handen gedragen. Die vinden het geweldig als iemand een praatje komt maken. Als de 100 uur erop zit worden ze ook nog eens met een grote bos bloemen bedankt voor hun inzet. Ja, dank je de koekoek, dat is geen taakstraf meer; dat is gewoon een beloning krijgen als je iemand doodrijdt”, sombert Paul. „Dat mag toch niet gebeuren? Confronteer ze gewoon met het leed dat ze aanrichten en waar nabestaanden levenslang mee blijven zitten...”

De proef om verkeersvandalen te confronteren met de gevolgen van hun daden loopt al enige tijd in Sophia Revalidatie in Den Haag. Daar zijn inmiddels twaalf verkeershufters een dag langs geweest om te zien wat hun gedrag in het verkeer teweeg kan brengen. „Naast hun volledige werkstraf moeten daders een voorlichtingsfilm bekijken en hebben ze een gesprek met een psycholoog”, zegt een woordvoerder van Reclassering Nederland.

Bewustwording

„Het is belangrijk dat daders van een verkeersmisdrijf met deze maatregel geraakt worden en dat het een bijdrage levert aan de bewustwording over de gevolgen van hun gedrag”, vervolgt de woordvoerder. „Het is niet zo dat er rechtstreeks contact is tussen daders en slachtoffers, maar het bezoek is al confronterend genoeg voor de deelnemers.” Reclassering Nederland stelt dat de eerste ervaringen van de proef positief zijn. „Daders zeggen dat het hun de ogen heeft geopend. ’Zo! Daar word je wel even door wakker geschud’ is een veelvoorkomende reactie. Maar we kunnen nog niets zeggen over het effect op langere termijn”, meent de woordvoerder, „want daarvoor loopt de proef te kort en hebben we met twaalf taakgestraften nog te weinig deelnemers gehad die een revalidatiecentrum hebben bezocht.”

Plaats reactie: