Gesprek met OM 18 november. 2016

5-12-2016

Op vrijdag 18 november heeft een bijeenkomst plaatsgevonden tussen verkeersslachtoffers organisaties, medewerkers van het OM, Justitie en de landelijk coördinator verkeerspolitie. De LOV was bij deze bijeenkomst vertegenwoordigd door Elly Winkel en Jan de Ruijter. Doel: het uitwisseling van ervaringen en verduidelijking van de rollen die het OM en Justitie vervullen ten aanzien van daders en slachtoffers.
Het gesprek vond plaats op het paleis van justitie in Den Haag.
Bij de rechtspraak spelen vergeving, herstel en mediation altijd een rol, het OM heeft daarin te maken met zowel de dader als het slachtoffer. Voor het slachtoffer en de nabestaanden gelden de volgende uitgangspunten:
correcte bejegening, inspreekrecht, goed geïnformeerd worden over wat men kan verwachten, schade vergoeding en een confrontatie met de dader. En als er al een taakstraf gegeven wordt dan moet dat een straf zijn waarbij je gewonde mensen moet helpen en koffie schenken of straten vegen vinden onze leden geen gepaste straf. Zowel het OM als wij merken ook dat taakstraffen steeds meer taboe worden en de roep om strengere straffen groter wordt.

In veel gevallen speelt te veel aan alcohol een rol bij verkeersongevallen. Per jaar worden 40.000 bestuurders gepakt, na een ongeval of een alcoholcontrole, op een te hoog promillage. Dit heeft tot gevolg dat 8000 rijbewijzen voor kortere of langere tijd worden ingenomen.
Het OM heeft een landelijk netwerk waarin deskundigheid wordt gedeeld. Duidelijk is dat alcohol in het verkeer doodsoorzaak nummer 1 is daar bij 75% van 140 verkeersdoden alcohol een rol speelde!
Een wrange bijkomstigheid is dat er geen sectie mag worden verricht op een veroorzaker van een ongeval als deze overlijd om vast te stellen of er teveel alcohol in het spel was. Ook het OM betreurt dit, maar volgens de wet is dit (nog) niet toegestaan. Daar wordt wel aan gewerkt. De vraag of er wel of geen alcohol een rol speelde bij een ongeval is voor slachtoffers en/of nabestaanden uiteraard belangrijk om te weten. Net zoals het gebruik van mobiele telefoon tijdens de aanrijding.
In tegenstelling tot het OM heeft de Rechter een rol achteraf.
Het OM brengt een door haar uitgezochte zaak ter beoordeling aan de rechter. Degene die voor de rechter staat is nog geen (bewezen) dader. Een rechter mag nooit laten blijken dat hij een mening heeft over de verdachte. Het wordt anders als verdachte zelf al toegeeft dader te zijn.
Vaak bestaat onbegrip over de hoogte van de straf, dit komt omdat er in de rechtspraak verschillende gradaties zijn. Bij sommige ernstige ongevallen is de veroorzaker niets te verwijten daarna loopt de verwijtbaarheid op in zwaarte van onvoorzichtig tot roekeloos. Ook kan er opzet in het spel zijn.
Alcohol- of drugsgebruik zijn strafverzwarend. Wij zijn van mening dat ook gebruik van mobiele telefoons bij een aanrijding strafverzwarend moet zijn en die tendens zet zich ook al in bij het OM.
Duidelijk is echter wel dat de straffen die de daders opgelegd krijgen in de afgelopen jaren zwaarder zijn geworden. Veel vaker worden gevangenisstraffen opgelegd bij ernstige ongevallen. Het OM is steeds meer op zoek naar maatwerk en kijkt meer naar wat slachtoffers en nabestaanden nodig hebben. De publieke druk (onze facebook-pagina) om meer duidelijkheid bij de straftoemeting heeft hier zeker een rol in gespeeld. De straftoemeting is deels objectiveerbaar. Landelijk zijn er oriëntatiepunten met betrekking tot de straftoemeting.
Zeker is dat maatschappelijk ongenoegen een kanaliserende werking heeft. De rechter vertaald ongenoegen in een hogere straf.
Met betrekking tot de pakkans van verkeersovertreders zijn in de laatste 20 jaar enorme stappen gemaakt. 20 jaar geleden werden er op jaarbasis 200.000 overtreders gepakt nu zijn dat er 10.000.000 per jaar. De automatisering en computerisering is hier voor een groot deel debet aan. Ook is het aantal verkeersdoden erg gedaald. Nadeel is wel dat het zicht op de overtreders vaak ontbreekt. En het aantal verkeersdoden het afgelopen jaar gestegen is.
De dagvoorzitter wijst op het belang van deze vorm van overleg tussen onze organisaties en het OM en de Rechterlijke macht en nodigt ons uit om hen bij vragen direct te benaderen. Herhaling van deze vorm van gedachtenuitwisseling wordt zeer op prijs gesteld.

Wij hebben direct van deze uitnodiging gebruik gemaakt en de volgende vraag aan het OM voorgelegd:
wij zijn benaderd door een vader wiens zoon is doodgereden. De dader heeft een taakstraf gehad en voor de vader is het heel belangrijk wát de taakstraf was die inmiddels vervuld is. Heeft de dader echt slachtoffers moeten helpen of andere gewonde mensen of heeft hij blaadjes mogen vegen. Navraag van ons leverde bij de reclassering het antwoord op dat dit viel onder de privacywet en we daar dus geen antwoord op kregen. Iets waar wij en slachtoffers en nabestaanden echt boos van worden: de privacy van de vader en het slachtoffer was ernstig geschonden door de aanrijding en dan zouden we zoiets lulligs als de taakstraf niet mogen weten, terwijl de vader van het slachtoffer daar zichtbaar onder lijdt?

Daarop was het antwoord van OM dat ze in dit soort zaken veel meer willen kijken naar het belang van nabestaanden en slachtoffers en dit voor hen niet met de privacy van de dader te maken heeft. We gaan antwoord krijgen op onze vraag en laten het u weten!

Plaats reactie: